Marifoon in 1942?

 

In het boek Afscheid van Java door Arjan Hoks wordt o.a. beschreven hoe met spanning gewacht wordt op de invasie van de Japanners in Nederlands-Indië. Dat speelde in 1942, dus kort na de aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941.

Op blz. 62 lezen we: "Een telegafist geeft seinen en probeert contact te leggen met de marifoon, maar vanuit het schip komt geen reactie."

Nu was er later in de oorlog op de Atlantische Oceaan bij de geallieerden wel iets in gebruik dat als een voorloper van de marifoon beschouwd kan worden, maar in 1942 had een eenvoudige telegrafist van het KNIL daar zeker geen gebruik van kunnen maken. 

Het plaatje toont één van de eerste marifoons zoals die op jachten gebruikt kunnen worden. Datering: ver na de Tweede Wereldoorlog.

Gerard Mercator is het hier niet mee eens ...

In de NRC van afgelopen weekend stond een uitgebreid en interessant verhaal over wereldkaarten, met als titel "Een kaart is niet zomaar een kaart, ook niet die van de wereld." Het artikel is geschreven naar aanleiding van het bezwaar van enkele Afrikaanse landen, die vinden dat op veel gebruikte wereldkaarten het Afrikaanse continent te klein is afgebeeld, vooral op kaarten die gemaakt zijn met de Mercator-projectie. En die hebben een punt, want op zulke kaarten worden de gebieden in de buurt van de polen veel te groot afgebeeld, in relatie tot die rond de evenaar. 

En wat is een Mercator-projectie ook alweer? Gerard De Kremer (1512 - 1594), die zich Gerard Mercator liet noemen, ontwikkelde een naar hem genoemde kaartprojectie die vooral bruikbaar is in de zeevaart. Er zijn verschillende soorten kaartprojecties: methodes om gedeelten van de oppervlakte van een bol (de aarde!) in een plat vlak weer te geven. Bij elke projectie treden vervormingen op.

Op een kaart gemaakt met de Mercator-projectie vormen de meridianen en parallellen een rechthoekig grid. Zeer kenmerkend. Dat is ook te zien op enkele andere plaatjes bij dit artikel.

En dus het onderschrift bij bovenstaande illustratie onjuist.  Dat is beslist geen Mercator-projectie.

 

Onhandig ligbed

 

Deze advertentie stond vandaag in een advertentiebijlage van onze krant.

Ik heb de indruk dat het tamelijk onhandig is om in het getoonde ligbed plaats te nemen.

Of is er iets anders aan de hand? Niet goed gekeken naar het concept van de  advertentie?

De burgemeester van Wijdemeren

Wijdemeren is een fusie van de voormalige gemeenten Loosdrecht, 's Graveland, Kortenhoef, Ankeveen en Nederhorst den Berg. Maar binnen niet al te lange tijd wordt deze gemeente weer opgeheven: nu wordt gefuseerd met Hilversum. Wijdemeren heeft op dit moment een interim-burgemeester: Mark Verheijen. Geen wonder dat er hier en daar wat verwarring is ontstaan. Maar zo bont als het AI overzicht in Google Zoeken het maakt, zie je niet gauw:

Ja, ik weet het: AI kan het mis hebben. Er staat een disclaimer bij. Maar toch ...

Een been?

 

In de NRC van vandaag stond een advertentie met kopieën van kunstwerken. Zo ook van een schilderij van de bekende Amerikaanse schilder Edward Hopper, met een vuurtoren en een zeilboot. Een fraai tafereel. Titel: "Het lange been." WAAAAAAT? Dat slaat nergens op! 

De Engelse titel is "The long leg." Maar hoe vertaal je dat dan? Niet zoals het hier gedaan is. Er komt geen been bij kijken.

Het gaat natuurlijk om een zeilersterm. En dan is "rak" de enig juiste vertaling. "Het lange rak" dus. 

Het is verbijsterend dat er niet een lampje is gaan branden bij diegene die de Nederlandse titel moest opstellen. 

Update: Gisteren, 5 augustus 2025, stond deze advertentie weer in de NRC. Maar nu met de correcte titel: "Het lange rak". Zouden ze deze weblog gelezen hebben? Mogelijk, maar misschien is er slechts iemand op de redactie wakker geworden.

Is dit een torpedo?

 

Deze illustratie staat deze week in het zomernummer van EW Magazine. Het bijschrift: "Torpedo op het strand". 

Nu heeft lang niet iedereen verstand van oorlogstuig - gelukkig maar! - maar een korte blik op dit voorwerp leert onmiddellijk dat dit geen torpedo is. 

Maar wat is het dan wel? 

Het is een paravaan: een onder water gesleept torpedovormig lichaam waarmee onderzeese mijnen van de kabels worden losgesneden. Het wordt dus gebruikt bij het mijnenvegen. 

Hieronder een foto van zo'n paravaan in zijn natuurlijke omgeving, namelijk een mijnenveger.

Omdat het de taak is van journalisten om correcte informatie te verschaffen, was hier  beter onderzoek op zijn plaats geweest.

Update: In EW Magazine van afgelopen week stond een ingezonden stuk waarin vermeld was dat dit geen torpedo is, maar een brandstoftank van een vliegtuig. Ook fout! Ik ben benieuwd of dat ook nog gecorrigeerd gaat worden.

Wie is er overleden?

Tegenwoordig wordt het de redacties van kranten wel gemakkelijk gemaakt met allerlei sjablonen en half-ingevulde voorbeelden van artikelen. 

Maar dan moet het wel correct ingevuld worden. In het voorbeeld hiernaast - zie de bovenste regel -  is het duidelijk misgegaan. Gelukkig is het in de rest van het artikel wel duidelijk geworden om wie het gaat.