dinsdag 2 december 2025

Tot Sint Juttemis?

Af en toe vullen we wel eens een vragenlijst in. Maar soms vergeten we dat wel eens. Dan kan het gebeuren dat je een herinnering krijgt.

Zo kregen we vandaag deze herinnering:

Zou dat de datum van Sint Juttemis zijn? En hoe lang duurt het invullen dan? 20 uur? Geen idee.
 

dinsdag 4 november 2025

Wanneer waren er transistorradios?

 

In een vorige post schreef ik al over het boek Afscheid van Java, en over een daar aangetroffen anachronisme. 

Op pagina 251 trof ik er nog eentje aan: daar werd beschreven hoe gevangenen van de Japanners in de Tweede Wereldoorlog een transistorradio weten te gebruiken.

Dat kan dus niet, want transistors voor gebruik in radio's en dergelijke werden pas in 1947 uitgevonden. 

maandag 20 oktober 2025

Marifoon in 1942?

 

In het boek Afscheid van Java door Arjan Hoks wordt o.a. beschreven hoe met spanning gewacht wordt op de invasie van de Japanners in Nederlands-Indië. Dat speelde in 1942, dus kort na de aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941.

Op blz. 62 lezen we: "Een telegafist geeft seinen en probeert contact te leggen met de marifoon, maar vanuit het schip komt geen reactie."

Nu was er later in de oorlog op de Atlantische Oceaan bij de geallieerden wel iets in gebruik dat als een voorloper van de marifoon beschouwd kan worden, maar in 1942 had een eenvoudige telegrafist van het KNIL daar zeker geen gebruik van kunnen maken. 

Het plaatje toont één van de eerste marifoons zoals die op jachten gebruikt kunnen worden. Datering: ver na de Tweede Wereldoorlog.

woensdag 27 augustus 2025

Gerard Mercator is het hier niet mee eens ...


In de NRC van afgelopen weekend stond een uitgebreid en interessant verhaal over wereldkaarten, met als titel "Een kaart is niet zomaar een kaart, ook niet die van de wereld." Het artikel is geschreven naar aanleiding van het bezwaar van enkele Afrikaanse landen, die vinden dat op veel gebruikte wereldkaarten het Afrikaanse continent te klein is afgebeeld, vooral op kaarten die gemaakt zijn met de Mercator-projectie. En die hebben een punt, want op zulke kaarten worden de gebieden in de buurt van de polen veel te groot afgebeeld, in relatie tot die rond de evenaar. 

En wat is een Mercator-projectie ook alweer? Gerard De Kremer (1512 - 1594), die zich Gerard Mercator liet noemen, ontwikkelde een naar hem genoemde kaartprojectie die vooral bruikbaar is in de zeevaart. Er zijn verschillende soorten kaartprojecties: methodes om gedeelten van de oppervlakte van een bol (de aarde!) in een plat vlak weer te geven. Bij elke projectie treden vervormingen op.

Op een kaart gemaakt met de Mercator-projectie vormen de meridianen en parallellen een rechthoekig grid. Zeer kenmerkend. Dat is ook te zien op enkele andere plaatjes bij dit artikel.

En dus het onderschrift bij bovenstaande illustratie onjuist.  Dat is beslist geen Mercator-projectie.

 

dinsdag 26 augustus 2025

Onhandig ligbed

 

Deze advertentie stond vandaag in een advertentiebijlage van onze krant.

Ik heb de indruk dat het tamelijk onhandig is om in het getoonde ligbed plaats te nemen.

Of is er iets anders aan de hand? Niet goed gekeken naar het concept van de  advertentie?

woensdag 20 augustus 2025

De burgemeester van Wijdemeren

Wijdemeren is een fusie van de voormalige gemeenten Loosdrecht, 's Graveland, Kortenhoef, Ankeveen en Nederhorst den Berg. Maar binnen niet al te lange tijd wordt deze gemeente weer opgeheven: nu wordt gefuseerd met Hilversum. Wijdemeren heeft op dit moment een interim-burgemeester: Mark Verheijen. Geen wonder dat er hier en daar wat verwarring is ontstaan. Maar zo bont als het AI overzicht in Google Zoeken het maakt, zie je niet gauw:









Ja, ik weet het: AI kan het mis hebben. Er staat een disclaimer bij. Maar toch ...

donderdag 31 juli 2025

Een been?

 

In de NRC van vandaag stond een advertentie met kopieën van kunstwerken. Zo ook van een schilderij van de bekende Amerikaanse schilder Edward Hopper, met een vuurtoren en een zeilboot. Een fraai tafereel. Titel: "Het lange been." WAAAAAAT? Dat slaat nergens op! 

De Engelse titel is "The long leg." Maar hoe vertaal je dat dan? Niet zoals het hier gedaan is. Er komt geen been bij kijken.

Het gaat natuurlijk om een zeilersterm. En dan is "rak" de enig juiste vertaling. "Het lange rak" dus. 

Het is verbijsterend dat er niet een lampje is gaan branden bij diegene die de Nederlandse titel moest opstellen. 

Update: Gisteren, 5 augustus 2025, stond deze advertentie weer in de NRC. Maar nu met de correcte titel: "Het lange rak". Zouden ze deze weblog gelezen hebben? Mogelijk, maar misschien is er slechts iemand op de redactie wakker geworden.